สหภาพยุโรปผ่านแผนการนำ "ทรัพย์สินทางปัญญากำพร้า" ให้คนที่ต้องการใช้งาน

By: lew on Thu, 2012-10-11 03:00

สภาสหภาพยุโรป (The European Paliament) ผ่านแนวทางทั่วไปหมายเลข PE-CONS 36/12 ว่าด้วยการใช้งานทรัพย์สินทางปัญญากำพร้า" (Orphan works) เพื่อแก้ปัญหางานสร้างสรรค์ที่ถูกทิ้งด้วยเหตุผลต่างๆ เช่น เจ้าของผลงานไม่ใส่ใจแล้ว หรือเสียชีวิตไปแล้วโดยทายาทไม่ได้นำงานเหล่านั้นมาหาผลประโยชน์ต่อ ทำให้แม้จะมีผู้ต้องการใช้งานและยินดีจ่ายค่าใช้จ่ายการใช้งานก็ไม่สามารถนำมาใช้ได้ เช่น เนื้อเพลงบางเพลงที่หาผู้แต่งไม่ได้แต่ยังไม่หมดอายุลิขสิทธิ์ หากต้องการนำมาใช้ในการแสดงใหม่ก็ไม่สามารถทำได้ แต่ละติดต่อผู้แต่งเพื่อขออนุญาตก็หาไม่พบ

แนวทางใหม่นี้จะเปิดโอกาสให้หน่วยงานการศึกษา, ห้องสมุด, พิพิธภัณฑ์, หอสมุด, สถาบันจัดเก็บข้อมูลมรดกทางวัฒนธรรม, ตลอดจนสถานีวิทยุโทรทัศน์สาธารณะ สามารถเข้าใช้งานทรัพย์สินทางปัญญาเหล่านี้ได้โดยไม่ต้องกลัวว่าจะเป็นการละเมิด

กระบวนการเข้าใช้งานทรัพย์สินทางปัญญาเหล่านี้ คือ ประเทศต่างๆ ต้องออกกฎหมายเพื่อระบุให้มีหน่วยงานกลาง ทำให้หน้าที่ค้นหาเจ้าของทรัพย์สินทางปัญญาชิ้นนั้นเสียก่อน โดยแต่ละประเทศอาจจะใช้หน่วยงานที่ว่านี้ร่วมกันหรือไม่ก็ได้ แต่การตามหาเจ้าของต้องตามหาตามกฎหมายของประเทศที่งานชิ้นนั้นๆ เผยแพร่ครั้งแรก หลังจากหน่วยงานนั้นได้ดำเนินกระบวนการตามหาจนครบถ้วนแล้ว งานชิ้นนั้นจะถูกประกาศเป็น "ทรัพย์สินทางปัญญากำพร้า" เปิดให้หน่วยงานที่ระบุเข้าใช้งานได้ทันที ภายใต้เงื่อนไข เช่น ต้องระบุชื่อเจ้าของผลงาน (ที่ตามหาไม่เจอ) เท่าที่หาข้อมูลได้

หลังจากที่งานถูกใช้ในเชิงสาธารณะไปแล้ว หากเจ้าของกลับมาพบสามารถขอให้ยุติสถานะกำพร้าของงานของเขาได้ และยังขอรับค่าชดเชยการใช้งานได้จากหน่วยงานที่นำไปใช้ ภายใต้ขีดจำกัดของกฎหมายที่แต่ละชาติสมาชิกกำหนด

แนวทางเช่นนี้ทำให้ห้องสมุดต่างๆ ที่ต้องการสแกนหนังสือเก็บเข้าห้องสมุดดิจิตอล หรือหอสมุดที่ต้องการทำสำเนาเพิ่มเติมเพื่อให้บริการสมาชิก แต่ไม่สามารถหาซื้อหนังสือหรือเพลงเหล่านี้ได้อีกแล้ว สามารถทำสำเนาหรือแปลงงานเป็นดิจิตอลเพื่อให้บริการได้ทันทีหลังผ่านกระบวนการ โดยต้องสำรองเงินชดเชยไว้ตามกฎหมายของประเทศของตัวเองเท่านั้น ไม่ต้องเสี่ยงถูกฟ้องเป็นเงินที่อาจจะแพงจนจ่ายไม่ไหว

ที่มา - The Register

1 Comment